Bu rehber, Türkiye’den yurt dışına satış yapmak isteyen e-ticaret satıcıları için hazırlandı. Mikro ihracatın nasıl işlediğinden pazar seçimine, kargo ve gümrükten KDV iadesine kadar süreci sırayla ele alıyor. Her bölümün altında konuyu ayrıntılı işleyen yazıya bağlantı var.
E-ihracat neden düşündüğünüzden daha erişilebilir?
Yurt dışına satış denince akla gelen ilk şey genellikle karmaşık gümrük prosedürleri ve gümrük müşaviri masrafı oluyor. Oysa belirli ağırlık ve değer limitlerinin altındaki gönderiler için mikro ihracat adı verilen basitleştirilmiş bir yol var: beyanı sizin adınıza yetkilendirilmiş hızlı kargo firması yapıyor, siz yalnızca faturayı ve ürünü hazırlıyorsunuz.
Bu, yurt içinde pazaryeri operasyonunu oturtmuş bir satıcı için yeni ürün aramaktan çoğu zaman daha kârlı bir büyüme yolu. Aynı ürün, aynı tedarikçi — sadece yeni bir pazar.
1. Mikro ihracat ve ETGB
Mikro ihracat, gümrük beyannamesi yerine Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB) ile yapılan ihracattır. Kapsam, gönderinin brüt ağırlığı ve değeriyle sınırlıdır; limiti aşan gönderi normal ihracat prosedürüne ve gümrük müşavirine geçer.
Süreç üç aşamada işler: kurulum (mükellefiyet, ihracatçı birliği üyeliği, e-fatura altyapısı, kargo firmasına dolaylı temsil yetkisi), her gönderide tekrarlanan kontroller (limit, GTİP, fatura, Incoterm) ve gönderi sonrası işlemler (ETGB numarasının arşivlenmesi, muhasebe kaydı, KDV iadesi, kambiyo takibi).
Ayrıntılı yazı: Mikro İhracata Başlangıç — ETGB, Limitler ve Kuralların Sıralı Rehberi
2. Hangi pazara açılmalısınız?
Pazar seçimi, e-ihracatta birim ekonomiyi en çok etkileyen karardır — üründen bile daha çok. Aynı ürün, hedef ülkenin gümrük eşiğine, KDV rejimine ve kargo maliyetine göre bir pazarda kârlı, diğerinde zararlı olabilir.
Karar verirken üç şeye bakın: hedef ülkenin düşük değerli gönderilere uyguladığı vergi eşiği, o ülkeye kargo maliyeti ve teslim süresi, ve kategorinizde yerel rekabetin yoğunluğu. Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve ABD bu üç başlıkta birbirinden belirgin şekilde ayrılıyor.
Ayrıntılı yazı: E-İhracatta Pazar Seçimi — AB, İngiltere ve ABD’de 2026 Gümrük Gerçeği
3. Teslim şekli (Incoterm): en sık yapılan hata
İlk gönderilerde en çok soruna yol açan konu, hedef ülkedeki gümrük vergisini kimin ödeyeceğinin belirsiz bırakılmasıdır. Alıcı kapıda beklemediği bir vergiyle karşılaşırsa gönderiyi reddeder; ürün de para da yolda kalır.
Bu yüzden satış sayfanızda ve faturanızda teslim şeklini açıkça belirtin. DDP’de vergiyi siz üstlenirsiniz ve fiyatınıza yansıtırsınız; DAP’ta alıcı öder ve bunu baştan bilmelidir. Belirsizlik, iki seçenekten de kötüdür.
4. Kargo maliyeti ve hacimsel ağırlık
Uluslararası kargoda faturayı belirleyen çoğu zaman gerçek ağırlık değil, hacimsel ağırlıktır. Hafif ama büyük kutulu ürünlerde teklif fiyatı ile gerçekleşen fatura arasındaki fark yüzde 20–40’a çıkabilir. Marj hesabınızı teklif fiyatı üzerinden yaparsanız, ay sonunda beklediğinizden az kâr görürsünüz.
Pratik önlem: ilk üç ayın kargo faturalarını gönderi bazında karşılaştırın ve birim ekonomi tablonuza gerçekleşen maliyeti yazın.
İlgili yazı: Gerçek Kâr Marjı — Birim Ekonomi Tablosu
5. Fatura, KDV ve iade
İhracat faturası yurt içi faturadan farklı bir senaryodur: KDV hesaplanmaz ve doğru istisna kodunu taşır. Yanlış kesilmiş bir fatura gönderiyi gümrükte durdurur.
Diğer yandan ürünü alırken ödediğiniz KDV, ihracat işlemlerinde iade ya da mahsup konusu olabilir. Bu süreci ilk gönderide mali müşavirinizle kurun; biriktirip yıl sonunda toplamaya çalışmak hem zaman kaybettirir hem eksik belge riskini artırır.
6. Operasyonu otomatikleştirmek
E-ihracatta tekrar eden işler yurt içinden fazladır: yabancı dilde müşteri yanıtları, ürün açıklamalarının çevirisi, gönderi takibi. Bunların büyük bölümü kod yazmadan otomatikleştirilebilir.
İlgili yazı: Küçük E-Ticarette Yapay Zekâ Otomasyonu — 5 Pratik Sistem
Sık sorulan sorular
Mikro ihracat için gümrük müşavirine ihtiyacım var mı?
Limitler dahilindeki gönderilerde hayır — beyanı yetkilendirilmiş hızlı kargo firması dolaylı temsilci sıfatıyla yapar. Limiti aşan gönderilerde normal ihracat prosedürü ve müşavir devreye girer.
ETGB numarası ne işe yarıyor?
İhracatın resmî kanıtıdır. KDV iadesinde, devlet desteği başvurularında ve kambiyo takibinde ilk istenen belgedir. Fatura ile birlikte arşivleyin.
Hangi ürünler mikro ihracatla gönderilemez?
İhracatı izne tabi ya da yasak ürünler kapsam dışıdır. Gıda, kozmetik, bitkisel ve hayvansal ürünler, bazı kimyasallar ve kültür varlıkları belge gerektirir. Ayrıca hedef ülkenin kendi ithalat kısıtları da kontrol edilmelidir.
Yurt dışı tahsilatı nasıl yaparım?
Döviz hesabı, ödeme kuruluşu ya da sattığınız pazaryerinin ödeme akışı üzerinden. Kambiyo takibi ve KDV iadesi için tahsilatın izlenebilir olması gerekir; nakit ya da izlenemeyen kanallardan kaçının.
Devlet desteklerinden yararlanabilir miyim?
E-ihracat, pazara giriş, yurt dışı pazaryeri üyelik ve kargo destekleri dönemsel olarak güncellenir. Başvuru süreleri kaçırılan en yaygın kalemdir; takvimi yılın başında not edin ve ETGB kayıtlarınızı düzenli tutun.
Bu rehber düzenli olarak güncellenmektedir. Mikro ihracat limitleri, istisna kodları, kambiyo yükümlülükleri ve destek programları mevzuat değişiklikleriyle güncellenir; işlem yapmadan önce güncel düzenlemeyi Ticaret Bakanlığı kaynaklarından, gümrük müşavirinizden veya mali müşavirinizden teyit edin.