Ana SayfaAmazon FBA & FBMAmazon FBA mı FBM mi? Ürün Bazında Karar Vermek İçin 7 Soruluk...

Amazon FBA mı FBM mi? Ürün Bazında Karar Vermek İçin 7 Soruluk Kontrol Listesi

Son güncelleme: Mevzuat, ücret tarifeleri ve platform politikaları değişir. Bu rehber düzenli olarak gözden geçirilir.

Bu yazı Amazon Satıcılığı Rehberi rehberinin bir parçasıdır.

Amazon’da FBA-FBM tartışması genellikle yanlış yerden başlıyor: “hangisi daha kârlı” sorusuyla. Doğru soru bu değil, çünkü cevap ürün bazında değişiyor. Aynı hesapta bir SKU’nun FBA’da, diğerinin FBM’de olması normal — hatta çoğu olgun hesapta olan bu.

Ayrıca kararı çarpıtan yaygın bir yanlış bilgi var ve Amazon’un kendi dokümantasyonu bunu açıkça çürütüyor. Öne çıkan teklif (buy box) seçiminde diğer her şey eşitse FBA ve FBM eşit olasılıkla öne çıkıyor; Amazon fulfillment yöntemini bir üstünlük faktörü olarak saymıyor. Aynı sayfada iki şey daha dikkate alınmadığı belirtiliyor: müşteri yorumları ve yıldız puanları, ve teklifin Prime uygunluğu (Prime rozetli ve rozetsiz teklifler her şey eşitse eşit olasılıkla öne çıkıyor).

Yani “buy box almak için FBA’ya geçmelisin” cümlesi doğru değil. FBA’nın avantajı buy box algoritmasında ayrıcalık değil, algoritmanın baktığı şeyleri kolaylaştırması: hızlı ve spesifik teslim tarihi, ücretsiz kargo, ücretsiz iade ve performans metriklerinin sizin sorumluluğunuzdan çıkması. Bu ayrımı görmek, kararı duygusal olmaktan çıkarıp hesaplanabilir hâle getiriyor.

Amazon FBA ile FBM arasında ürün bazında karar vermek için yedi soru: boyut ve ağırlık kademesi, devir hızı, iade oranı, hesap sağlığı kapasitesi, Prime beklentisi, Avrupa uyum yükü ve karma model uygunluğu.
Karar hesap genelinde değil, SKU bazında veriliyor; cevaplar bir tarafa yığıldığında yön netleşiyor.

FBA mı FBM mi? Her SKU için sorulacak 7 soru

Amazon dokümantasyonuna göre öne çıkan teklifte iki yöntem eşit; karar başka yerde.

  1. Boyut ve ağırlık kademesi ne?Küçük ve hafifte FBA, hacimlide FBM lehine dönebiliyor
  2. Devir hızı nedir?FBA’nın gizli maliyeti depolama değil, yavaş dönen depolama
  3. İade oranı ne durumda?İade işleme eşikleri marjı katman katman aşındırır
  4. Hesap sağlığı yükünü taşıyabilir misiniz?FBM’de geç kargo ve iptal metrikleri tamamen sizde
  5. Prime beklentisi var mı?Seller Fulfilled Prime Türkiye’den doğrudan mümkün değil
  6. Avrupa’da uyum yükümlülüğü var mı?Pazar başına ek belge ve sorumluluk doğurur
  7. Karma model uygun mu?Olgun hesaplarda doğru cevap genellikle ikisinin birlikte kullanımı

Tanımlar ve bir teknik zorunluluk

FBA’da ürünü Amazon’un depolarına gönderiyorsunuz; toplama, paketleme, kargo ve müşteri hizmetleri Amazon’da. FBM (Amazon’un resmî terminolojisiyle merchant fulfilled / seller-fulfilled) tarafında bunların tamamı sizde.

Aynı ASIN’i her iki kanalda birlikte satabiliyorsunuz. Ama tek bir SKU’yu kanallar arasında oraya buraya taşımak yerine her fulfillment kanalı için ayrı SKU oluşturmanız gerekiyor (Manage Inventory → Add another condition). Bu, dönemsel geçiş yapan satıcıların en sık yaptığı hata: tek SKU’yu sürekli kanal değiştirerek yönetmek, hem stok geçmişini hem de performans verisini bulandırıyor.

FBM’in gerçek maliyeti: hesap sağlığı sizin üstünüzde

FBM’in “kargo ücretini kendim öderim, daha ucuz” hesabı eksik. FBM’e geçtiğiniz anda beş performans metriği doğrudan sizin sorumluluğunuza geçiyor ve bunların hepsi yalnızca seller-fulfilled siparişler için ölçülüyor. Amazon’un yayımladığı güncel eşikler:

  • Order Defect Rate (ODR): %1 altı — 60 günlük pencere. Bileşenleri: olumsuz geri bildirim (1–2 yıldız), A-to-z garanti talepleri, kredi kartı chargeback’leri. Aşıldığında FBM satış ayrıcalıkları askıya alınabiliyor.
  • Cancellation Rate (CR): %2,5 altı — 7 günlük pencere. Kritik detay: azami süre içinde kargo teyidi yapılmadığı için otomatik iptal edilen siparişler de bu orana giriyor. Müşteri kaynaklı iptaller sayılmıyor.
  • Late Shipment Rate (LSR): %4 altı — 10 ve 30 günlük pencerelerde birlikte ölçülüyor.
  • Valid Tracking Rate (VTR): %95 ve üzeri — ve bu metrik ürün kategorisi seviyesinde ölçülüyor. %95’in altına düşen bir kategoride o kategorideki seller-fulfilled listelemeleriniz askıya alınabiliyor; diğer kategoriler ve FBA listelemeleri etkilenmiyor. Geçerli takip numarası için Amazon’la entegre bir taşıyıcıdan ilk okutma (first scan) şart — kendi elle girdiğiniz numara yetmiyor.
  • On-Time Delivery Rate (OTDR): %90 ve üzeri, Amazon’un kendi önerisi %95 üstü. 25 Eylül 2024’ten itibaren metrik teslimat süresi uzatmaları eklenmeden önce ölçülüyor. Bu metrik FBA’ya uygulanmıyor.

Bu tablo FBM’in asıl maliyetini gösteriyor: para değil, operasyonel disiplin. Tek kişilik bir mağazada tatil, hastalık veya tedarikçi gecikmesi bu beş metriğin herhangi birini eşik altına indirebilir ve sonuç listelemelerin askıya alınması olur. FBA’nın gerçek satın aldığı şey de bu: bu beş riskin devri.

Seller Fulfilled Prime: Türkiye’den doğrudan mümkün değil

FBM’in Prime rozeti alabildiği hâli olan Seller Fulfilled Prime (SFP) yeni satıcılara açık, ama Türk satıcı için baştan bir duvar var: ön nitelik kriterleri arasında ABD içi varsayılan kargo adresi zorunlu. Türkiye’den doğrudan SFP yapılamıyor; ABD’de depo veya 3PL adresi gerekiyor.

Bir ABD deposu kurmayı düşünüyorsanız, ön nitelik kriterleri (son 90 gün) şunlar: profesyonel satıcı hesabı, gönderilmiş en az 100 seller-fulfilled paket, iptal oranı %2,5 altı, geçerli takip oranı %95 üstü, geç gönderim oranı %4 altı. Ardından 4 haftalık (28 gün) bir deneme: Prime deneme siparişlerinden en az 100 paket, her hafta tutarlı gönderim, tüm performans şartlarının karşılanması. Herhangi iki hafta şartı kaçırırsanız deneme başarısız oluyor ve takvim yılı başına en fazla 3 deneme hakkınız var.

Denemeyi geçtikten sonraki haftalık şartlar da yumuşak değil: zamanında teslimat %93,5, geçerli takip oranı %99, iptal oranı %0,5 altı, aylık en az 100 Prime paket. Ayrıca boyut kademesi bazında teslim hızı şartları var (standart boyutta siparişlerin %40’ı 1 güne, %75’i 2 güne, %90’ı 5 güne kadar). Bu eşikler çeyreklik yenileniyor ve artışlar en az 45 gün önce duyuruluyor.

Kısa cevap: SFP, ABD’de kurulu ve gerçekten hafta sonu çalışan bir operasyonun işi. Türkiye’den yönetilen bir mağaza için gerçekçi seçenek FBA ya da klasik FBM.

Ürün bazında karar: 7 soru

Her SKU için sırayla sorun. Cevaplar bir tarafa yığıldığında karar kendini veriyor.

1. Ürünün boyut ve ağırlık kademesi ne?

FBA fulfillment ücreti üç değişkenli bir tablodan geliyor: boyut kademesi × ağırlık × fiyat bandı. Küçük ve hafif ürünlerde FBA neredeyse her zaman kazanıyor, çünkü Amazon’un birim maliyeti sizin taşıyıcı tarifenizden düşük. Büyük ve ağır ürünlerde (Bulky ve Extra-Large kademeleri) tablo tersine dönebiliyor — özellikle 2026’da gelen overmax handling fee ile birlikte: en uzun kenarı 96 inç’i veya uzunluk+çevre toplamı 130 inç’i aşan Extra-Large ürünler ek sürşarj ödüyor. Hacimli ürünlerde FBM’i baştan eleme.

2. Devir hızı nedir?

FBA’nın gizli maliyeti depolama değil, yavaş dönen depolama. Ocak–Eylül döneminde standart boyut için aylık depolama ücreti fit küp başına 0,78 dolar seviyesinde; Ekim–Aralık döneminde 2,40 dolara çıkıyor. Üstüne storage utilization surcharge geliyor: son 13 haftanın ortalama depolanan hacmi ile sevk edilen hacim oranınız 22 haftayı aşarsa kademeli sürşarj başlıyor ve uygulandığında 30 günden eski tüm envanterinize işliyor. Ayrıca 181 günü geçen envanter için aged inventory surcharge var ve 2026’da 456 gün için yeni bir kademe eklendi.

Pratik eşik: bir SKU 90 günde stoğunu döndürmüyorsa FBA’da tutmanın maliyeti hızla anlamsızlaşıyor. Yavaş dönen ürünü FBM’de tutmak, kendi deponuzda ölmesine izin vermekten daha ucuz.

3. İade oranı kategorinizin eşiğinin üstünde mi?

FBA’nın en az bilinen ücreti bu. Giyim ve ayakkabıda eşik yok — her iade edilen birim için returns processing fee alınıyor. Diğer kategorilerde ücret yalnızca ürünün iade oranı kategori eşiğini aştığında ve yalnızca eşiği aşan birimler için işliyor. Kategori eşikleri geniş bir aralıkta: Grocery %2,9, Toys and Games %4,7, Home and Kitchen %8,1, Consumer Electronics %11,2, Backpacks/Handbags/Luggage %12,8 gibi. Amazon bu eşikleri çeyreklik denetliyor.

Bir ayda 25 adetten az sevk edilen ürünler bu ücretten muaf. Yani iade oranı yüksek, hacmi düşük ürünlerde FBA ceza yemiyor; iade oranı yüksek ve hacimli ürünlerde bu kalem birim ekonomisini bozabiliyor.

4. Stok sürekliliği sağlayabiliyor musunuz?

FBA’da tükenen stok iki yerden ceza kesiyor. Birincisi low-inventory-level fee: hem son 90 günlük hem son 30 günlük “tarihsel arz günü” 28 günün altına düşerse ücret başlıyor (yalnızca biri altındaysa ücret yok). 2026’dan itibaren metrik parent-ASIN yerine FNSKU seviyesinde hesaplanıyor. İkincisi kapasite: elinizdeki envanter ile yoldaki sevkiyat toplamı kapasite limitinizi aşıyorsa yeni sevkiyat oluşturamıyorsunuz.

Tedarik zinciri düzensiz — sipariş verdiğinizde 8 hafta da gelebiliyor 16 hafta da — bir üründe FBA, sizi hem düşük stok ücretine hem stoksuz kalmaya açık bırakıyor. Bu tür ürünlerde FBM daha bağışlayıcı.

5. Ürün kırılgan, tehlikeli madde sınıfında veya özel işlem gerektiriyor mu?

Tehlikeli madde (dangerous goods) sınıfındaki ürünler için ayrı ücret tarifeleri var ve FBA’ya kabul süreci uzayabiliyor. Kırılgan ürünlerde ise Amazon’un paketleme standardı sizin paketlemenizden farklı olabiliyor — hasarlı teslim kaynaklı iade oranı FBA’da artabiliyor. Bunun ölçüsü zor; deneme yapıp iade sebeplerine bakmak tek gerçekçi yol.

6. Türkiye’den mi yoksa hedef pazardan mı gönderiyorsunuz?

Bu, FBA’yı Türk satıcı için genellikle kaçınılmaz kılan soru. Türkiye’den ABD’ye tek tek paket göndermek, de minimis muafiyetinin sona ermesiyle artık her paket için beyan, HTS kodu ve teminat gerektiren bir işe dönüştü. Aynı şey AB için de geçerli: 1 Temmuz 2026’dan itibaren 150 avro altındaki gönderilerde gümrük vergisi muafiyeti kaldırıldı. Bu tabloda toplu sevkiyat + hedef pazarda depolama modeli — yani FBA — operasyonel olarak çok daha yönetilebilir hâle geliyor.

7. Envanteri nerede depolayacaksınız — ve bunun vergi sonucu ne?

FBA’nın en pahalı sürprizi ücretlerde değil, uyumda. Amazon’un kendi ifadesi net: “FBA çözümünü kullanırken ve birden fazla ülkede envanter depolarken, her ülkede bir KDV kayıt numarasına ihtiyaç duymanız olasıdır.” Ve One Stop Shop (OSS) bunu çözmüyor — OSS yalnızca AB içi mesafeli satışları kapsıyor, envanter depolamaktan doğan kayıt yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

Buna ek yükümlülükler var:

  • Almanya’da ambalaj EPR: LUCID sistemine “producer” olarak kayıt (DE + 13 haneli numara), bir dual system operatörüyle sözleşme, hacim raporlama ve numaranın Amazon’a girilmesi. Amazon’un açık ifadesiyle “ürünlerinizi göndermek için kullanılan FBA ambalajı bakımından producer sizsiniz.” Uyarı: geçerli işaretlenmiş bir LUCID numarasını tekrar göndermeyin — doğrulama süreci sıfırlanıyor ve listelemeleriniz inaktif oluyor.
  • Fransa’da EPR: 15 ürün kategorisinde uygulanıyor; kayıt numarası verilmezse Amazon sizi otomatik olarak “EPR Pay on Behalf” hizmetine kaydediyor, yani ödeyip size yansıtıyor.
  • GPSR (AB Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü): 13 Aralık 2024’ten beri yürürlükte ve AB dışı satıcı için AB’de yerleşik bir Sorumlu Kişi (Responsible Person) zorunlu. Türkiye AB üyesi olmadığı için bu şart atlanamıyor. Ayrıca ürün üzerinde tanımlayıcı, üretici iletişim bilgisi (AB resmî dillerinden birinde) ve ürün detay sayfasında üretici bilgisi gerekiyor. Amazon, Sorumlu Kişi sözleşmenizin sona ermesi hâlinde listelemeleri devre dışı bırakıyor — sözleşme yenileme tarihini takvime koymak gerçek bir operasyonel madde.

Bunlar FBA’ya karşı argüman değil; FBA’nın gerçek giriş bedeli. Avrupa’da FBA yapmayı ürün başına birkaç dolarlık bir ücret meselesi olarak planlarsanız, bu üç kalem bütçenizi ilk çeyrekte bozar.

amazon.com.tr farklı bir dünya

Bir noktayı netleştirmek gerek: amazon.com.tr, Amazon’un Avrupa birleşik hesabının parçası değil. Birleşik hesabın kapsadığı dokuz pazar yeri co.uk, fr, de, it, es, nl, pl, se ve com.be. Yani Türkiye’de FBA yapmak, Avrupa’da FBA yapmanın önkoşulu ya da kısayolu değil.

Türkiye tarafındaki yapı da daha basit. Resmî ücretlendirme sayfasına göre satış komisyonu %6–20 + KDV aralığında, toplam satış fiyatı üzerinden. Depolama metreküp bazında ve ABD’deki gibi katmanlı değil: Ocak–Eylül döneminde 64,00 TL/m³/ay, Ekim–Aralık döneminde 83,00 TL/m³/ay. 365 günü aşan envanterde uzun süreli depolama ücreti devreye giriyor. Envanter değerlendirme tarihi her ayın 15’i. Aylık üyelik bedeli 99 TL + KDV olarak listeleniyor ve sayfada süreli bir muafiyet kampanyası duyuruluyor.

ABD’de birim ekonomisini bozan katmanların çoğu — inbound placement service fee, low-inventory-level fee, storage utilization surcharge, iade işleme eşikleri — Türkiye ücret sayfasında görünmüyor. Yani Türkiye’de FBA hesabı çok daha az değişkenli. Buna karşılık TL bazlı ücretler enflasyon nedeniyle daha sık revize ediliyor; çizelge “16 Nisan 2026 itibarıyla” güncel olarak yayımlanmış durumda.

Karma model: doğru cevap genellikle bu

Ürünlerinizi üç kovaya ayırın:

  • FBA’ya: küçük-hafif, 90 günde dönen, iade oranı kategori eşiğinin altında, tedariki öngörülebilir ürünler. Yani “motor” ürünleriniz.
  • FBM’de kalanlar: hacimli, yavaş dönen, düzensiz tedarik edilen, çok yüksek iadeli veya özel işlem gerektiren ürünler. Ayrıca yeni denediğiniz ve talebini bilmediğiniz ürünler — FBA’ya göndermeden önce FBM’de test etmek, sevkiyat ve depolama maliyetine girmeden talep ölçmenin en ucuz yolu.
  • Her ikisinde: peak dönem riski taşıyan ürünler. FBA stoğu tükendiğinde FBM SKU’sunun devralması, satışın kesilmesini önlüyor. Bunun için ayrı SKU şart.

Beklentiyi doğru kurmak

FBA size ekip kazandırmıyor; bir riski satın alıyor. Beş performans metriğinin sorumluluğunu, kargo operasyonunu ve iade yönetimini devrediyorsunuz — karşılığında öngörülemeyen bir ücret yapısı, depolama disiplini zorunluluğu ve Avrupa’da ciddi bir uyum yükü alıyorsunuz.

Tersini de söylemek gerek: FBA kötü bir ürünü, yanlış fiyatlanmış bir katalogu veya bozuk bir tedarik zincirini düzeltmiyor. Sadece kötü haberi depolama faturası biçiminde daha hızlı gönderiyor. Yavaş dönen bir ürünü FBA’ya göndermek, o ürünün yavaş döndüğü gerçeğini değiştirmiyor — sadece her ay için ödeme yapmanızı sağlıyor.

Bu yüzden karar sırası şu: önce birim ekonomisini kur, sonra kanalı seç. Tersi sırayla ilerleyenler, ücret tablosunu satıştan sonra öğreniyor.

Sık sorulan sorular

FBA mı FBM mi daha kârlı?

Ürün bazında değişir, hesap bazında değil. Küçük, hafif, hızlı dönen ve düşük iadeli ürünlerde FBA genellikle kazanır; büyük hacimli, ağır, yavaş dönen ya da yüksek marjlı özel ürünlerde FBM öne geçer. Çoğu yerleşik satıcı ikisini birlikte kullanır.

Aynı üründe hem FBA hem FBM olur mu?

Evet. Stok güvenliği için ana stoğu FBA’de tutup, FBA stoğu bittiğinde devreye giren bir FBM listelemesi yaygın bir uygulamadır. Bu, stok tükendiğinde listelemenin görünürlüğünü kaybetmesini önler.

FBM ile Prime rozeti alabilir miyim?

Belirli performans koşullarını sağlayan satıcılar için satıcı tarafından karşılanan Prime seçenekleri mevcuttur, ancak teslim süresi ve iptal oranı eşikleri serttir. Bu eşikleri tutturamayacaksanız FBM’de Prime beklentisine göre fiyatlamayın.

Kararı ne sıklıkla gözden geçirmeliyim?

Ürünün devir hızı değiştiğinde ve ücret tarifeleri güncellendiğinde. Pratik bir ritim: her çeyrekte en yavaş dönen 10 ürünü listeleyip FBA’de kalmalarının depolama maliyetine değip değmediğini kontrol etmek.

Yeni başlayan biri hangisiyle başlamalı?

Az sayıda ürünle FBM, öğrenme maliyeti en düşük başlangıçtır: stok riski almadan talebi test edersiniz. Talep doğrulandıktan sonra hızlı dönen ürünleri FBA’ye taşımak daha güvenli bir sıralamadır.

İlgili okumalar

Kaynaklar ve resmî bağlantılar

Mevzuat, ücret tarifeleri ve platform politikaları değişebilir. Bu yazıdaki bilgiler yayın tarihindeki duruma göre hazırlanmıştır; işlem yapmadan önce yukarıdaki resmî kaynaklardan güncel durumu teyit edin.

Haftalık bülten

Pazaryeri ve e-ihracatta bu hafta ne değişti?

Komisyon oranları, mevzuat ve algoritma değişikliklerini haftada bir, tek e-postada özetliyorum. Reklam yok, tekrar yok — istediğiniz an tek tıkla çıkabilirsiniz.

Bülten Kaydı
Toros Panos

Yazar hakkında

Toros Panos

E-ticaret ve pazaryeri operasyonu üzerine çalışıyorum. Bu sitede Trendyol, Hepsiburada ve Amazon operasyonu, birim ekonomi hesabı, mikro ihracat ve no-code otomasyon konularında; platformların resmî dokümantasyonuna ve güncel mevzuata dayanan uygulamalı rehberler yayımlıyorum.

Danışmanlık . Tüm yazıları . LinkedIn

Toros Panos
Toros Panoshttp://www.torospanos.com
E-ticaret ve pazaryeri operasyonu üzerine çalışıyorum. Bu sitede Trendyol, Hepsiburada ve Amazon operasyonu, birim ekonomi hesabı, mikro ihracat ve no-code otomasyon konularında; platformların resmî dokümantasyonuna ve güncel mevzuata dayanan uygulamalı rehberler yayımlıyorum.
İLGİLİ YAZILAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En Çok Okunanlar